مدیرکل برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی با تشریح منطق بازطراحی چارچوب توزیع زمان در دوره اول ابتدایی، از توجه به «فعالیتهای مدرسهای» در کنار عناوین درسی و حرکت به سوی برنامهریزی منعطف و مدرسهمحور خبر داد.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی؛ سیدمهدی باقریان مدیرکل برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری با مرور روند تاریخی تنظیم جدول دروس در نظام آموزشی کشور اظهار کرد: ساختار ارائه آموزش در مدارس که پیشینه آن به اوایل دهه ۱۳۰۰ بازمیگردد، مبتنی بر جدول دروس هفتگی و تخصیص زمان ثابت به عناوین مشخص بوده است؛ الگویی که سالها چارچوب غالب برنامهریزی آموزشی مدارس را شکل داده است.
وی افزود: در گام جدید و در چارچوب طرحواره تحول در برنامه درسی تا سطح مدرسه، لازم بود این ساختار با توجه به یازده حوزه تربیت و یادگیری برنامه درسی ملی، هویت دوره اول ابتدایی و شایستگیهای پایه بازطراحی شود.
طراحی عناوین درسی بر پایه حوزههای تربیت و یادگیری
باقریان با اشاره به انجام مطالعات تطبیقی درباره توزیع زمان آموزش در کشورهای پیشرو تصریح کرد: برای رسیدن به نسخه نهایی، حدود ۱۰ سناریوی مختلف بررسی شد. نسخه نهایی با حفظ محوریت شایستگیهای پایه و با در نظر گرفتن اقتضائات اجرایی تدوین شد؛ بهگونهای که هر عنوان درس بتواند پاسخگوی چندین حوزه تربیت و یادگیری باشد. برای مثال، «فارسی» علاوه بر زبانآموزی، نسبت خود را با حوزههایی چون حکمت و معارف اسلامی، مطالعات اجتماعی و فرهنگ و هنر برقرار میکند و «جهان پیرامون» متولی آموزش علوم تجربی در پیوند با سواد سلامت و اجتماعی است.
فعالیتهای مدرسهای؛ گامی برای تنفس مدرسه
مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری یکی از مهمترین تحولات چارچوب جدید را به رسمیت شناختن «فعالیتهای مدرسهای» دانست و گفت: یکی از نقدهای جدی به جدول دروس سنتی این بود که زمان مدرسه را محدود و سایر فعالیتهای تربیتی را به حاشیه میراند. در چارچوب جدید، علاوه بر عناوین درسی، فعالیتهای مدرسهای نیز سهم رسمی و مشخصی از زمان آموزشی دارند.
وی افزود: این فعالیتها میتوانند ناظر بر یک عنوان درس، یک شایستگی پایه یا مؤلفههای هویت دوره باشند و در قالب پودمانها و رویدادهای مدرسهای اجرا شوند. هدف از این تغییر، ایجاد انسجام، تقویت تربیت چندساحتی، افزایش انعطاف مدرسه، ارتقای جایگاه برنامههای تربیتی و ورزشی و تنوعبخشی به محیطهای یادگیری است.
زمان تجمیعی و اختیار مدرسه در برنامهریزی
باقریان با اشاره به تغییر در شیوه ارائه زمان آموزشی اظهار کرد: در چارچوب جدید، زمان عناوین درسی بهصورت تجمیعی تنظیم شده است و زمان مناسب در هر پایه به فعالیتهای مدرسهای اختصاص یافته است.
وی تأکید کرد: این به معنای کاهش زمان آموزش نیست، بلکه بازطراحی واقعبینانهای است که امکان برنامهریزی سالیانه منعطف را برای مدرسه فراهم میکند. البته در این چارچوب، قیودی نیز پیشبینی شده است؛ از جمله استمرار هفتگی سواد پایه (خواندن و حساب) و الزام به برگزاری منظم جلسات آموزش قرآن و تربیتبدنی بهمنظور حفظ نشاط معنوی و جسمانی مدرسه.
مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری خاطرنشان کرد: هدف آن است که مدارس، بهویژه مدارس دولتی، نیز بتوانند در چارچوب مصوب، از اختیار و انعطاف بیشتری برای پاسخگویی به نیازهای بومی و محلی خود بهرهمند شوند.
در ادامه این کارگاه، شرکتکنندگان بهصورت عملی به بررسی نحوه تنظیم برنامه سالیانه مدرسه و مدیریت توزیع زمان در چارچوب جدید پرداختند و دیدگاهها و پیشنهادهای خود را درباره عناوین جدید و شیوه اجرای آن مطرح کردند.