بررسی کتابهای درسی از پایه اول تا دوازدهم نشان میدهد که مفاهیم صرفهجویی، اصلاح الگوی مصرف و حفاظت از منابع طبیعی به صورت گسترده و هدفمند در کتب مختلف از جمله علوم تجربی، مطالعات اجتماعی، فارسی، قرآن، ریاضی، جغرافیا و تفکر و سبک زندگی گنجانده شده است. این رویکرد، گامی مؤثر در جهت فرهنگسازی و تربیت نسلی مسئول است.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی؛ آموزش مصرف بهینه، اصلاح الگوی مصرف و حفاظت از منابع طبیعی یکی از محورهای اساسی است که در کتابهای درسی دورههای ابتدایی و متوسطه به صورت گسترده و هدفمند مورد توجه قرار گرفته است كه بخشی از اين مطالب به شرح ذيل است؛
در پایه اول ابتدایی، کتاب «علوم تجربی» با فصل «زمین خانه پر آب ما» به کاربردهای آب، ضرورت صرفهجویی و راهکارهای آن میپردازد. کتاب «فارسی» نیز با آموزش نشانه «باران» ارزش آب را به کودکان آموزش میدهد.
در پایه دوم، کتاب «هدیههای آسمان» و در پایه سوم، کتاب «فارسی» با درس «دريا» و کتاب «علوم تجربی» با عنوان «آب مادهای با ارزش» و راههای صرفهجویی در مصرف آن، مفاهیم کلیدی را به دانشآموزان منتقل میکنند.
در پایه پنجم، کتاب «علوم تجربی» با عنوان هشدار، بر صرفهجویی در مصرف آب تأکید دارد. کتاب «فارسی» و «مطالعات اجتماعی» نیز با درس «منابع آب ایران» به بررسی منابع آبی کشور میپردازند.
در پایه ششم، کتاب «ریاضی» با مفهوم «آب مجازی» و کتاب «مطالعات اجتماعی» با دروس «ایران و منابع انرژی» و «انرژی را بهتر مصرف کنیم»، دانشآموزان را با انواع انرژیها (تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر)، نحوه تشکیل نفت و راهکارهای مصرف بهینه آشنا میکند.
در دوره متوسطه اول، کتاب «مطالعات اجتماعی» پایه هفتم با مباحثی مانند «قنات» به عنوان ابتکار ایرانیان برای مقابله با کمآبی، «مصرف آب در گذشته و حال»، «تصفیه خانهها» و «چگونگی مصرف آب در زمان استحمام»، نگرش عمیق و کاربردی به این موضوع دارد.
در دوره متوسطه دوم، کتابهای «جغرافیا»، «شیمی۲»، «انسان و محیط زیست» و «تفکر و سبک زندگی» با عناوینی مانند «انرژی، حرکت، زندگی»، «تأمین انرژیهای تجدیدپذیر»، «سوخت سبز»، «پلیمرهای سبز»، «لامپهای LED» و «الزامات مصرف»، مفاهیم پیشرفتهتری از جمله کاهش مصرف انرژی، استفاده از خودروهای برقی و هیبریدی و نقش فناوری در بهینهسازی مصرف را به دانشآموزان آموزش میدهند.
همچنین در کتابهای درسی از جمله «فارسی» پایه هفتم (زندگی شهید چمران و پسانداز پول)، «عربی» پایه دهم (آب) و «استانشناسی» در پایه دهم (منابع طبیعی و آلودگیهای محیط زیستی) نیز به جنبههای مختلف مصرف درست و حفاظت از منابع اشاره شده است.
این حضور گسترده و هدفمند مفاهیم صرفهجویی، اصلاح الگوی مصرف و حفاظت از منابع طبیعی در کتابهای درسی، گامی مؤثر در راستای توسعه و ترویج فرهنگ مصرف بهینه و تربیت نسلی مسئول و پایبند به ارزشهای دینی و ملی است.
در پایان لازم به ذکر است که سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی با تأکید بر اهمیت مشارکت ذینفعان در فرآیند بهبود و روزآمدسازی محتوای آموزشی و با هدف دریافت مستمر نظرات، پیشنهادات، سوالات و ابهامات دانشآموزان، والدین، فرهنگیان و فعالان نظام تعلیم و تربیت و بررسی و تحلیل این دیدگاهها در گروههای تخصصی تألیف کتابهای درسی، ميزبان شما در سامانه نظرسنجی محتواي كتابهاي درسی به آدرس https://nazar.roshd.ir و یا https://nazar.oerp.ir است.