این دانشمند هستهای کشورمان باور داشت که پیشرفت علمی زمانی اصالت و ماندگاری مییابد که در بستر دین، فرهنگ و هویت ملی ریشه داشته باشد. از نگاه او، نوآوری علمی هنگامی معنا پیدا میکند که با اخلاق حرفهای، مسئولیت اجتماعی، عدالت آموزشی و حفظ استقلال فکری و علمی کشور همراه باشد.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی؛ «آفتاب درخشان ایران؛ مروری بر زندگی دانشمند شهید محمدمهدی طهرانچی» یادداشتی به قلم اصغر فکور است که در هشتمین شماره مجله رشد نوجوان منتشر شده و در ادامه باهم میخوانیم.
سلام دوستان!
خوبید؟ امیدوارم در زمانهای که دنیا هر روز شاهد تغییرات تازهای است، نوجوانی مثل تو نیز جزو کسانی باشد که منشأ تغییرات مثبت برای کشور عزیزمان ایران میشوند. پدرِ خدا بیامرزم میگفت: «اطرافت را روشن کن؛ حتی اگر با نور شمعی باشد!»
مطمئنم در زندگی شما هم کسی هست که گاهی تلنگری بزند و بگوید: «به فکر آینده باش!» آینده برای کسی که افکار مثبت و قوی دارد، صرفاً مربوط به خودش نیست؛ آینده یعنی سهیم شدن در ساختن فردایی بهتر برای دیگران. اگر بخواهیم منصفانه و به دور از شعار قضاوت کنیم، ایران ما معدن علم، دانش و مردان و زنان بزرگی است که علم در روحشان تنیده شده است. یکی از این دانشمندان برجسته، شهید دکتر محمدمهدی طهرانچی است.
شهید محمدمهدی طهرانچی، در قلب ملت ایران جاودانه خواهد ماند
نمیتوانم از واژه «بود» برای این دانشمند شهید استفاده کنم؛ زیرا تا زمانی که آثار و خدمات او باقی است، باید وی را در زمره زندگان عرصه علم دانست. شهید محمدمهدی طهرانچی، افزون بر آنکه طبق وعده الهی زنده است و نزد پروردگار روزی میخورد، در قلب ملت ایران نیز جاودانه خواهد ماند.
محمدمهدی طهرانچی در ۱۴ تیرماه ۱۳۴۴ در تهران و در خانوادهای مذهبی و متعهد دیده به جهان گشود. تربیت خانوادگی او در فضایی سرشار از ایمان، اخلاق و علاقه به علم شکل گرفت. پایبندی خانواده به ارزشهای دینی سبب شد روحیه مسئولیتپذیری، نظم، تلاش و احترام به ارزشهای انسانی و اسلامی از همان سالهای کودکی در وجود او نهادینه شود.
او دوران کودکی و نوجوانی خود را در تهران سپری کرد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدارس این شهر گذراند و از همان سالها با پشتکار، روحیه علمی و کنجکاوی فراوان شناخته میشد؛ ویژگیهایی که بعدها در تمام مراحل زندگی علمی و مدیریتی او نمایان شد.
طهرانچی در روابط اجتماعی، فردی خوشاخلاق، صبور و اهل احترام متقابل بود. از منظر معنوی نیز توجه ویژهای به آموزههای اسلامی، دعا و توسل به اهلبیت(ع) داشت. در پیامها و سخنان او بارها مفاهیمی همچون توکل، مسئولیتپذیری و انجام وظیفه الهی مشاهده میشد و همواره موفقیتها را لطف و عنایت خداوند میدانست.
پیشرفت علمی زمانی اصالت و ماندگاری مییابد که در بستر دین، فرهنگ و هویت ملی ریشه داشته باشد
این دانشمند هستهای کشورمان باور داشت که پیشرفت علمی زمانی اصالت و ماندگاری مییابد که در بستر دین، فرهنگ و هویت ملی ریشه داشته باشد. از نگاه او، نوآوری علمی هنگامی معنا پیدا میکند که با اخلاق حرفهای، مسئولیت اجتماعی، عدالت آموزشی و حفظ استقلال فکری و علمی کشور همراه باشد.
شهید طهرانچی معتقد بود دانشگاه و علم نمیتواند از ارزشهای اسلامی و منافع ملی جدا باشد. او بر این باور بود که رسالت دانشگاه تنها انتقال دانش نیست، بلکه تربیت نسلی است که هم به هویت ایرانی خود افتخار کند و هم به ارزشهای اسلامی پایبند باشد.
وی پس از پایان تحصیلات متوسطه وارد دانشگاه شهید بهشتی شد و در سال ۱۳۶۷ مدرک کارشناسی فیزیک را دریافت کرد. سپس در رشته فیزیک حالت جامد به تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد پرداخت و در سال ۱۳۷۰ این دوره را با موفقیت به پایان رساند.
دکتر طهرانچی برای ادامه تحصیل راهی روسیه شد و در «مؤسسه فیزیک و فناوری مسکو» در مقطع دکتری به پژوهش در حوزه فیزیک نظری پرداخت. او در سال ۱۳۷۶ موفق به دریافت مدرک دکتری شد و پس از آن فعالیتهای گسترده آموزشی و پژوهشی خود را آغاز کرد.
وی همچنین دورهای مطالعاتی را در «مرکز بینالمللی فیزیک نظری عبدالسلام» در شهر تریسته ایتالیا گذراند؛ مرکزی که از معتبرترین مراکز علمی جهان در حوزه فیزیک نظری و ریاضیات کاربردی به شمار میرود و زمینه ارتباط و همکاری با برجستهترین دانشمندان جهان را فراهم میکند.
دکتر محمدمهدی طهرانچی بهعنوان استاد تمام دانشگاه، سالها در حوزه آموزش عالی و پژوهش فعالیت کرد. او بیش از ۱۵۰ مقاله علمی در نشریات معتبر بینالمللی منتشر کرد، بیش از ۳۰۰۰ ارجاع علمی دریافت نمود، ۱۲ عنوان کتاب تألیف کرد و ۸ اختراع را به ثبت رساند.
شاخص علمی «اچ-ایندکس» او که از معیارهای معتبر سنجش تأثیرگذاری پژوهشگران در جهان محسوب میشود، نشاندهنده جایگاه برجسته علمی وی در عرصه فیزیک و پژوهشهای دانشگاهی بود. آثار علمی او نه تنها در ایران، بلکه در سطح بینالمللی نیز مورد توجه پژوهشگران قرار گرفت و نام او را در میان دانشمندان اثرگذار کشور قرار داد.
پیوند علم، ایمان و هویت ملی
این دانشمند فرهیخته در طول سالهای خدمت خود همواره بر پیوند علم، ایمان و هویت ملی تأکید داشت و تلاش میکرد دانشگاه را به مرکزی برای تربیت نیروهای متخصص، متعهد و مسئولیتپذیر تبدیل کند.
سرانجام شهید دکتر محمدمهدی طهرانچی در سحرگاه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، در جریان حمله تروریستی به منزل مسکونی خود، به همراه جمعی از اعضای خانوادهاش به شهادت رسید و نامش در شمار شهدای علم و دانش ایران اسلامی جاودانه شد.
دوستان خوبم!
سرزمین ما همواره مهد پرورش انسانهای بزرگ بوده است؛ انسانهایی که با تلاش، ایمان و دانش، آینده کشور را میسازند. امروز نوبت ماست که راه آنان را ادامه دهیم و با پشتکار و امید، برای سربلندی ایران عزیز تلاش کنیم.
و سخن پایانی اینکه: «نوجوانان ما ریشههایی هستند که با آفتابِ تلاش میرویند و جهان را با علم و دانش خود روشن میکنند؛ دیر نیست، برخیز!»
