به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی؛ احمدرضا امینی، مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی این سازمان، در گفت‌وگو با خبرگزاری ایسنا، درباره وضعیت تأمین کتاب‌های درسی دانش‌آموزان و راهکارهای تهیه نسخه جایگزین کتاب‌های مفقودشده را تشريح كرد.

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در ارتباط با عرضه و توزیع کتاب‌های درسی آموزش‌وپرورش در محدوده میدان انقلاب تهران، گفت: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با بررسی‌های متعدد مستقیم و غیرمستقیمی که داشته، تاکنون مستندات تأییدشده‌ای مبنی بر عرضه سازمان‌یافته کتاب‌های درسی چاپ اصلی در محدوده میدان انقلاب تهران دریافت نکرده است و نمی‌توان صرفاً بر اساس شنیده‌ها و گزارش‌های تأییدنشده، وقوع چنین تخلفی را قطعی تلقی کرد. با این حال، چنانچه گزارش مستند و قابل بررسی در این زمینه ارائه شود، موضوع در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی، بررسی و در صورت احراز تخلف، از طریق مراجع ذی‌صلاح پیگیری خواهد شد.

وی در ادامه، افزود: فرایند تأمین و توزیع کتاب‌های درسی از طریق سازوکارهای رسمی و مشخص وزارت آموزش‌وپرورش و بر اساس ثبت سفارش در سامانه فروش و توزیع مواد آموزشی انجام می‌شود. کتاب‌ها مطابق سفارش‌های ثبت‌شده و از مسیرهای تعیین‌شده در اختیار مدارس و دانش‌آموزان قرار می‌گیرند.

امینی با اشاره سنوات گذشته، تصريح كرد: در سال‌های گذشته نیز گزارش‌هایی چنین ادعاهایی را داشته‌اند، لکن در قریب به اتفاق این موارد، پس از بررسی مشخص می‌شد که کتاب‌های عرضه‌شده، توسط برخی ناشران و افراد سودجو از روی فایل‌های الکترونیکی عرضه‌شده بر روی پایگاه کتاب‌های درسی، به‌صورت غیرقانونی چاپ دیجیتال شده‌اند و کتاب درسی اصلی نیستند. حتی در برخی موارد، این کتاب‌ها از روی فایل‌های سال‌های گذشته چاپ شده بودند که با توجه به غیرقانونی بودن چاپ و توزیع نسخه‌های الکترونیکی کتاب‌های درسی، این سازمان از مسیرهای قانونی همانند مرکز توسعه تجارت الکترونیکی و یا مسیرهای قضایی، نسبت به پیگیری ثبت تخلف و برخورد با تعدادی از این ناشران و عرضه‌کنندگان هم اقدام کرده است که در مواردی، برخوردهایی هم از سوی این مجموعه‌ها صورت گرفته است.

وی در ادامه، گفت: همان‌طور که در پاسخ به سؤال نخست گفته شد، با بررسی‌های صورت‌گرفته در امسال، هیچ شواهد مستندی مبنی بر توزیع غیرمجاز کتاب‌های درسی اصلی به دست نیامده، لکن در صورت دریافت گزارش مستند از عرضه غیرمجاز کتاب‌های درسی، موضوع از طریق بررسی اطلاعات سفارش‌ها، حواله‌های توزیع، سوابق تحویل توسط شرکت‌های چاپ کتاب درسی و سایر مستندات متعدد سامانه‌ای و دستی در این فرایند، قابل پیگیری خواهد بود تا در صورت احراز تخلف، منشأ آن شناسایی و اقدامات لازم از طریق مراجع ذی‌صلاح انجام شود. با توجه به مراحل شفاف و متعدد سامانه‌ای و فیزیکی در این فرایند، هرگونه تخلفی قابل رصد خواهد بود و با متخلفان بدون اغماض برخورد خواهد شد. هدف اصلی، صیانت از حقوق دانش‌آموزان و اطمینان از توزیع کتاب‌ها در مسیرهای قانونی است.

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در ارتباط با فرآيند توزيع كتاب‌های درسي،‌ گفت: در سال تحصیلی جاری، با وجود چالش‌های ناشی از شرایط خاص کشور، بیش از ۹۹ درصد سفارش‌های کتاب‌های درسی دانش‌آموزان تحویل شده است. تمام سعی و تلاش این مجموعه، رساندن کتاب‌های درسی به دست دانش‌آموزان در آغاز سال تحصیلی و به حداقل رساندن اختلال‌ها و تأخیرهای احتمالی بوده است و مابقی سفارشات که در روزهای اخیر در سامانه ثبت شده است، به‌زودی به دست دانش‌آموزان خواهد رسید.

وی اظهار داشت: با توجه به سامانه‌ای بودن فرایند ثبت سفارش و توزیع کتاب، این سازمان آمارهای متعدد و گسترده‌ای از وضعیت مدارس و چگونگی توزیع کتاب در آن‌ها دارد، لکن با توجه به اینکه ورود اطلاعات در استان‌ها و مناطق مختلف توسط عوامل متعدد انجام می‌شود، یا با توجه به اینکه در هنگام توزیع در مناطق و مدارس مختلف کشور، کارشناسان این سازمان حضور ندارند، طبیعی است که در مواردی، کسری‌ها یا نقص‌هایی رخ دهد. در چنین مواردی، هنگامی که مدرسه یا خانواده‌ای، به‌رغم ثبت سفارش به‌موقع، از دریافت‌نکردن کتاب يا کسری سفارش خبر دهد، موضوع برای بررسی علت و رفع مشکل به واحدهای مسئول ارجاع می‌شود. آمار موارد اعلام‌شده از سوی مدارس و خانواده‌ها پس از بررسی و تطبیق اطلاعات سفارش، حواله‌های صادرشده و سوابق تحویل، جمع‌بندی می‌شود و به‌صورت موردی و دقیق، تا حصول نتیجه پیگیری می‌شود.

امينی تصريح كرد: خانواده‌ها در چنین مواردی می‌توانند در گام نخست، وضعیت ثبت سفارش فرزند خود را در سامانه فروش و توزیع مواد آموزشی به نشانی irtextbook.ir بررسی کنند. در صورت ثبت سفارش و دریافت‌نشدن کتاب، لازم است موضوع را از مدرسه محل تحصیل پیگیری کنند. مدرسه نیز باید وضعیت سفارش، حواله صادرشده و دریافت و تحویل کتاب را از اداره آموزش‌وپرورش منطقه پیگیری کند. در صورت باقی‌ماندن مشکل پس از پیگیری از مدرسه و اداره آموزش‌وپرورش منطقه، می‌توانند در ساعات اداری از طریق شماره‌های تماس زیر، موضوع را پیگیری کنند:

۰۲۱-۸۸۳۰۱۴۸۱
۰۲۱-۸۸۳۰۲۰۲۶
۰۲۱-۸۸۸۲۳۱۴۰
۰۲۱-۸۸۴۹۰۲۲۰

سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی نیز پیگیری موارد نیازمند بررسی را در چارچوب وظایف خود دنبال می‌کند. به‌عنوان نمونه، در یک مورد در امسال، تعدادی از مدارس یکی از مناطق شهر تهران به‌خاطر مشکلی در انبار آن منطقه، کتاب‌های خود را دریافت نکرده بودند که این سازمان بلافاصله پس از مطلع شدن از این مسئله در پایان هفته گذشته، این هفته نسبت به حل این مشکل اقدام کرد و کتاب‌های مورد نیاز این مدارس، به آن‌ها تحویل شده یا در حال تحویل است.

وی در ارتباط با ثبت سفارش تك جلدی نيز گفت: برای تأمین کتاب‌های درسی مورد نیاز دانش‌آموزان و معلمان، از جمله در مواردی که یک یا چند جلد کتاب مفقود شده یا بر اثر حوادث آسیب دیده است، امکان سفارش غیرحضوری کتاب به‌صورت تک‌جلدی پیش‌بینی شده است؛ بنابراین، در چارچوب این فرایند، نیازی به مراجعه حضوری به انتشارات یا مراکز خاص نیست.

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی ادامه داد: پس از اعلام رسمی آغاز ثبت سفارش تک‌جلدی برای سال تحصیلی جاری، متقاضیان می‌توانند از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی my.gov.ir یا پنجره واحد خدمات الکترونیک وزارت آموزش‌وپرورش به نشانی my.medu.ir، وارد بخش مربوط به سفارش تک‌جلدی کتاب‌های درسی شوند و کتاب مورد نیاز خود را سفارش دهند. هزینه کتاب بر اساس نرخ رسمی و مصوب درج‌شده در سامانه محاسبه می‌شود. پس از ثبت سفارش و دریافت کد پیگیری، مرسوله از طریق شرکت پست جمهوری اسلامی ایران به نشانی اعلام‌شده ارسال خواهد شد.

وی در پايان، گفت: همچنین، برای دسترسی فوری دانش‌آموزان و معلمان به محتوای آموزشی، فایل الکترونیکی کتاب‌های درسی تمامی پایه‌ها و دوره‌های تحصیلی به‌صورت رایگان از طریق پایگاه رسمی کتاب‌های درسی به نشانی chap.sch.ir در دسترس است. بنابراین، حتی در فاصله زمانی ثبت سفارش تا دریافت نسخه چاپی، امکان استفاده از محتوای الکترونیکی کتاب فراهم خواهد بود.