همزمان با ۱۳ آبان، سالروز تسخیر سفارت آمریکا در تهران، شش عنوان کتاب دارای «نشان رشد» با موضوع استعمار، تاریخ انقلاب اسلامی و تسخیر لانه جاسوسی، برای مطالعه دانش‌آموزان دوره‌های متوسطه معرفی می‌شوند؛ آثاری که با بهره‌گیری از روایت‌های تاریخی، خاطرات، تاریخ شفاهی و داستان، فرصتی برای آشنایی نسل نوجوان با زمینه‌ها، شخصیت‌ها و رویدادهای اثرگذار تاریخ معاصر ایران فراهم می‌کنند.
به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی؛ باتوجه به ۱۳ آبان و سالروز تسخیر لانه جاسوسی آمریکا، شش کتاب دارای «نشان رشد» با محوریت تاریخ استعمار، مبارزات پیش از انقلاب اسلامی، تسخیر سفارت آمریکا و نقش شخصیت‌های اثرگذار در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران، به خانواده‌ها، معلمان، مربیان و دانش‌آموزان معرفی می‌شوند.
این آثار با استفاده از قالب‌های متنوع داستانی، تاریخی و خاطره‌نگارانه، مخاطبان نوجوان را با بخش‌هایی از تاریخ معاصر ایران و جهان آشنا می‌کنند و زمینه‌ای برای شناخت ریشه‌های استعمار، بررسی مداخلات خارجی، آشنایی با روند شکل‌گیری انقلاب اسلامی و بازخوانی واقعه تسخیر سفارت آمریکا فراهم می‌آورند.
«سرگذشت استعمار»
مجموعه ۱۵ جلدی «سرگذشت استعمار» نوشته مهدی میرکیایی و منتشرشده توسط انتشارات سوره مهر، با زبانی ساده و متناسب با گروه سنی نوجوان، تاریخ استعمار و چگونگی شکل‌گیری جهان جدید را روایت می‌کند. این مجموعه، سیر تاریخی استعمار را از حدود قرن پانزدهم میلادی و آغاز فعالیت‌های استعماری اسپانیا و پرتغال دنبال می‌کند و تا دوره قاجار در ایران پیش می‌آید.
جلد نخست این مجموعه با عنوان «سفر به آن سوی دریاها»، به آغاز استعمار و نخستین کشورهایی می‌پردازد که با سفرهای دریایی، سرزمین‌های تازه را کشف کردند و به غارت طلا، ادویه و منابع انسانی این سرزمین‌ها دست زدند. جلد دوم، رقابت کشورهای اروپایی برای گسترش سلطه استعماری، چگونگی شکل‌گیری کشور آمریکا و تاریخ دزدی‌های دریایی را بررسی می‌کند.
در جلد سوم با عنوان «شکار انسان»، تاریخ برده‌داری، عوامل شکل‌گیری آن و نقش کشورهای مختلف در این پدیده دردناک روایت می‌شود. مخاطب در این جلد با چگونگی به بردگی گرفته شدن مردم کشورهای آفریقایی و نقش برخی رؤسای قبایل در این روند آشنا می‌شود.
دیگر جلدهای این مجموعه نیز ابعاد مختلف استعمار، نقش آن در پیشرفت کشورهای اروپایی و پیامدها و فجایعی را که برای دیگر ملت‌ها به همراه داشته است، بررسی می‌کنند. این مجموعه برای دانش‌آموزان دوره‌های متوسطه مناسب است و می‌تواند زمینه شناخت عمیق‌تر تاریخ استعمار و تأثیر آن بر تحولات جهان را فراهم کند.
«خیابان تا صبح بیدار بود؛ تاریخ شفاهی دختران دانشجوی پیرو خط امام»
کتاب «خیابان تا صبح بیدار بود؛ تاریخ شفاهی دختران دانشجوی پیرو خط امام» نوشته فاطمه حیاتی تهرانی و منتشرشده توسط انتشارات راه‌یار، با تکیه بر روایت‌های زنان حاضر در واقعه تسخیر سفارت آمریکا، به بازخوانی این رویداد تاریخی از زاویه‌ای کمتر روایت‌شده می‌پردازد.
این اثر با گردآوری خاطرات و تجربه‌های دختران دانشجوی پیرو خط امام، تصویری از حضور و نقش زنان در یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی پس از انقلاب اسلامی ارائه می‌دهد. روایت‌های کتاب نشان می‌دهد زنان در مسیر مبارزه و تصمیم‌گیری‌های انقلابی، نقش‌آفرین بوده‌اند و برخلاف تصویری که برخی رسانه‌های غربی ارائه می‌کنند، صرفاً ناظران منفعل تحولات اجتماعی نبوده‌اند.
در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «در آذر یا دی ماه ۱۳۵۸ بود که دور محوطه را مین‌گذاری کردند که مردم وارد لانه نشوند ... اصلاً کسی از این نمی‌ترسید که آمریکا می‌خواهد چه کند...»
این کتاب با ارائه روایت‌های دست‌اول، فرصتی برای آشنایی با تجربه‌های زنان حاضر در واقعه تسخیر سفارت آمریکا و بررسی نقش آنان در تحولات سیاسی و اجتماعی تاریخ انقلاب اسلامی فراهم می‌کند. این اثر برای دانش‌آموزان دوره‌های متوسطه مناسب است.
«سفیر قدس؛ برش‌هایی از خاطرات حسین شیخ‌الاسلام»
کتاب «سفیر قدس؛ برش‌هایی از خاطرات حسین شیخ‌الاسلام» به قلم محمدحسن روزی‌طلب و راضیه حقیقت و منتشرشده توسط انتشارات راه‌یار، روایت بخش‌هایی از زندگی و فعالیت‌های سیاسی و دیپلماتیک حسین شیخ‌الاسلام است؛ شخصیتی که مسیر زندگی‌اش از تحصیل در آمریکا تا حضور در تحولات انقلاب اسلامی، ماجرای تسخیر لانه جاسوسی و فعالیت در عرصه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران امتداد یافته است.
شیخ‌الاسلام در دوران تحصیل در رشته کامپیوتر در دانشگاه دیویس کالیفرنیا، تصور نمی‌کرد روزی به یکی از چهره‌های مؤثر در تحولات سیاسی ایران تبدیل شود؛ فردی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در ماجرای تسخیر سفارت آمریکا حضور یافت و به ترجمه اسناد جاسوسی و گفت‌وگو با گروگان‌های آمریکایی پرداخت.
این کتاب همچنین بخش‌هایی از فعالیت‌های وی در وزارت امور خارجه و نقش‌آفرینی‌اش در عرصه دیپلماسی منطقه‌ای، مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی و حمایت از آزادی فلسطین را بازگو می‌کند.
فرایند مصاحبه و گردآوری خاطرات این اثر از اوایل سال ۱۳۹۸ و همزمان با چهلمین سالگرد تسخیر لانه جاسوسی آمریکا آغاز شد و تا واپسین روزهای زندگی حسین شیخ‌الاسلام ادامه داشت؛ اما با درگذشت ناگهانی وی، این روند متوقف ماند.
این کتاب با روایت فرازهایی از زندگی یک شخصیت سیاسی و دیپلماتیک، زمینه آشنایی نوجوانان با بخشی از تاریخ انقلاب اسلامی و تحولات دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران را فراهم می‌کند و برای دانش‌آموزان دوره‌های متوسطه مناسب است.
«گروگان‌گرفتگی»
کتاب «گروگان‌گرفتگی» نوشته نوید ظریف کریمی و منتشرشده توسط انتشارات معارف، از جمله آثار معرفی‌شده در این بسته کتاب است که برای دانش‌آموزان دوره‌های متوسطه در نظر گرفته شده است.
این قصه ماجرای تسخیر لانه جاسوسی و عملیاتی خبیث را که آمریکا در پی به ثمر نشاندن آن بود، در قالب داستانی مهیج و ماجراجویانه روایت می‌کند.
نویسنده قصد دارد خواننده را در جریان وقایع تاریخی، سیاسی بگذارد و او را با نحوه فتح پیروزمندانه سفارت آمریکا به دست دانشجویان انقلابی آشنا کند.
«روایتی ساده از ماجرایی پیچیده»
رمان «روایتی ساده از ماجرایی پیچیده» نوشته ابراهیم حسن‌بیگی و منتشرشده توسط انتشارات سوره مهر، داستان نوجوانی ترکمن به نام الیاس را روایت می‌کند که عاشق صفورا، دختر خان روستا، می‌شود؛ اما این عشق نافرجام، خیلی زود به نفرت و ماجراهایی تلخ تبدیل می‌شود.
در جریان حوادث داستان، نوچه‌های خان، یوسف برادر الیاس را به قتل می‌رسانند و شادی و امید به زندگی خانواده جای خود را به عزا و اندوه می‌دهد. پس از این اتفاق، الیاس در بحبوحه مبارزات و تحولات پیش از انقلاب، همواره در جست‌وجوی راهی برای انتقام خون برادرش است.
داستان، مخاطب نوجوان را از فضای مدرسه و روابط اجتماعی آن روزگار تا زندان کمیته مشترک ضدخرابکاری و از خانه خان تا سفارت آمریکا همراهی می‌کند. در خلال این ماجراها، خواننده با بخشی از فضای سیاسی و اجتماعی دوران پیش از انقلاب، ظلم و بی‌عدالتی و مبارزات مردمی آشنا می‌شود.
در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «ماجرای آن شب اتفاقی بدون مقدمه نبود... با باز شدن مدرسه‌ها انگار الیاس از قفس آزاد شده بود. می‌توانست نفس تازه‌ای بکشد. دوباره سامان را ببیند و از اعلامیه‌های تازهٔ آقای خمینی حرف بزند. اما سامان کمی ترس داشت. شاید فکر می‌کرد ماجرای حملهٔ ساواک به مسجد امام صادق کار داییِ الیاس باشد... انگار دلش نمی‌خواست از سیاست حرف بزند. تا صبح روز بیستمِ دی که ظاهراً روزی بود مثل همه روزها...»
این رمان با پیوند دادن یک داستان نوجوانانه به تحولات سیاسی و اجتماعی پیش از انقلاب، فرصتی برای آشنایی غیرمستقیم مخاطب با فضای آن دوران فراهم می‌کند و برای دانش‌آموزان دوره‌های متوسطه مناسب است.
«آن سوی دیوار؛ تسخیر سفارت آمریکا به روایت حبیب‌الله بیطرف»
کتاب «آن سوی دیوار؛ تسخیر سفارت آمریکا به روایت حبیب‌الله بیطرف» نوشته محمد محبوبی و منتشرشده توسط انتشارات سوره مهر، زندگی‌نامه‌ای روایی از حبیب‌الله بیطرف است که با زبانی ساده، مسیر زندگی وی را از دوران کودکی تا فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی روایت می‌کند و در بخش مهمی از آن به ماجرای تسخیر سفارت آمریکا می‌پردازد.
این اثر با بازخوانی خاطرات و تجربه‌های شخصی راوی، واقعه تسخیر سفارت آمریکا را در بستر تحولات اجتماعی و سیاسی ایران بررسی می‌کند و مخاطب را با فضای آن روزها، رویدادهای اثرگذار و نقش افراد در شکل‌گیری این رخداد تاریخی همراه می‌سازد.
استفاده از پاورقی‌های مناسب، مستندات تصویری و اطلاعات تکمیلی در پایان کتاب، به درک بهتر موضوعات و مطالعه هدفمند اثر کمک می‌کند. این کتاب علاوه بر آشنایی مخاطب با تاریخ معاصر ایران، زمینه شناخت قالب‌هایی همچون خاطره‌نگاری و تاریخ شفاهی را نیز فراهم می‌آورد.
همچنین مطالعه این اثر می‌تواند به تقویت مهارت‌هایی مانند تحلیل تاریخی، درک زمینه‌های اجتماعی، تفکر انتقادی، شناخت اسناد و ارزیابی روایت‌های تاریخی کمک کند. این کتاب برای دانش‌آموزان دوره‌های متوسطه مناسب است.
این شش عنوان کتاب با بهره‌گیری از شیوه‌های متنوع روایت تاریخی، داستان‌پردازی و خاطره‌نگاری، تلاش می‌کنند نوجوانان را با ابعاد گوناگون تاریخ استعمار، تحولات پیش از انقلاب اسلامی و واقعه تسخیر سفارت آمریکا آشنا کنند. مطالعه این آثار می‌تواند فرصتی برای شناخت بهتر تاریخ معاصر، آشنایی با تجربه‌ها و نقش‌آفرینی نسل انقلاب و تأمل درباره زمینه‌ها و پیامدهای رویدادهای سیاسی و اجتماعی فراهم آورد.
«نشان رشد» به کتاب‌هایی اعطا می‌شود که پس از بررسی‌های تخصصی از نظر محتوایی، تربیتی، ادبی و هنری، برای مطالعه مخاطبان کودک و نوجوان مناسب تشخیص داده شده‌اند. این آثار می‌توانند انتخاب‌هایی مناسب برای خانواده‌ها، معلمان، مربیان و کتابداران در مسیر ترویج فرهنگ مطالعه و ارتقای شناخت تاریخی دانش‌آموزان باشند.
برای بررسی و مطالعه بیشتر کتاب‌های دارای «نشان رشد» به سامانه https://samanketab.roshd.ir مراجعه نمائيد.