مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری با تأکید بر اهمیت دوران دانشجویی در شکلگیری هویت حرفهای معلمان آینده گفت: دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان در کنار هویت اجتماعی و شغلی، از ظرفیت شکلدهی به یک هویت جمعی برخوردارند و باید از این فرصت برای معنادار کردن و هدفمند ساختن نقش خود در جامعه فرهنگیان استفاده کنند.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی؛ سیدمهدی باقریان، مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، در نشست با دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگيان در سومین رویداد «پرسمان»، دوران تحصیل در مقطع کارشناسی، بهویژه در رشتههای مرتبط با آموزش را دورهای مهم در شکلگیری هویت فردی و حرفهای دانشجومعلمان دانست و اظهار کرد: دوره کارشناسی دورهای است که بخش مهمی از هویت فرد در آن شکل میگیرد و برای دانشجومعلمان، هویت اجتماعی و بهویژه هویت شغلی، همزمان با شکلگیری یک هویت جمعی در جامعه معلمان و فرهنگیان رقم میخورد.
وی افزود: دانشجومعلمان باید از فرصتی که در دانشگاه فرهنگیان و مجموعه بسیج دانشگاه فرهنگیان در اختیار دارند، برای معنادار کردن و هدفمند ساختن این هویت جمعی استفاده کنند. در آغاز این مسیر نیز انتظار ورود تخصصی و عمیق به همه مسائل وجود ندارد؛ بلکه مهم آن است که دانشجومعلم از جایگاه یک کنشگر اجتماعی، فرهنگی و انقلابی، نسبت به مسئله تربیت و جایگاه آن در جامعه حساس و مطالبهگر باشد.
احقاق حق تربیت؛ مأموریتی برای معلمان آینده
باقریان با تأکید بر اهمیت نقش دانشجومعلمان در آینده نظام تعلیم و تربیت گفت: کسانی که حق و امکان نقشآفرینی در عرصه تربیت را دارند، باید این فرصت را جدی بگیرند و برای آن سامان و هدف ایجاد کنند. حضور معنادار و هدفمند دانشجومعلمان در کنار یکدیگر میتواند اندوختهای ارزشمند برای زندگی شخصی و حرفهای آنان ایجاد کند و مسیر شغلی آینده آنها را هدفمندتر سازد.
مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری در ادامه، با تشریح رویکرد سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی در زیستبوم جدید برنامه درسی اظهار کرد: یکی از دغدغههای اصلی سازمان در سالهای اخیر، تقویت مدرسه و احقاق نقش اجتماعی آن از منظر برنامه درسی است.
وی افزود: ما معتقدیم مدرسه قوی، مدرسهای است که نسبت به برنامه درسی خود فهم داشته باشد، در چگونگی اجرای آن تجربهاندوزی و تجربهگیری کند و بتواند بر اساس این فهم، مسیر خود را سامان دهد. بنابراین یکی از ادعاهای اصلی زیستبوم جدید برنامه درسی این است که بتوانیم بار دیگر از منظر برنامه درسی به مدرسه نگاه کنیم.
بازآرایی نسبت مدرسه، معلم و برنامه درسی
باقریان با اشاره به ضرورت بازتعریف نسبت میان عناصر مختلف نظام آموزشی گفت: در زیستبوم جدید برنامه درسی تلاش میشود زیرساختها، محصولات و مؤلفههای مختلف نظام آموزشی بر اساس فهم جدیدی از نسبت برنامه درسی و مدرسه بازآرایی شوند. در این بازآرایی، نقش معلم، نقش مدرسه و جایگاه کتاب درسی و به تعبیر دقیقتر، عقلانیت حاکم بر برنامه درسی، دوباره تعریف میشود تا متناسب با هدف تقویت جایگاه مدرسه، زمینه حرکت آن به سمت تحقق مأموریتهای خود فراهم شود.
وی ادامه داد: این بازآرایی هم جنبه شکلی و هم جنبه محتوایی دارد. در بخش شکلی، نسبت میان برنامه درسی، کتاب درسی، بستههای تربیت و یادگیری و فرصتهای یادگیری در مدرسه، همچنین سازماندهی زمان و سایر مؤلفههایی که فرایندهای مدرسه را شکل میدهند، مورد توجه قرار میگیرد.
مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری تصریح کرد: مهمترین هدف در این بخش، فراهم کردن امکان شکلگیری یک مدرسه خودآگاه و فکور است؛ مدرسهای که بر اساس برنامه درسی خود، اختیار و امکان داشته باشد منابع و زیرساختهای مورد نیاز، اعم از منابع انسانی، مالی و فرصتهای یادگیری را در راستای انتظارات عملکردی خود بسیج کند.
تأکید بر شایستگیهای پایه و عمومی در محتوای آموزشی
باقریان در تشریح وجه محتوایی زیستبوم جدید برنامه درسی نیز گفت: با توجه به گذشت حدود یک دهه از اجرای برخی کتابهای درسی، بازآفرینی منابع تخصصی و محتوای آموزشی نیز ضروری است. در این بازآفرینی، موضوع شایستگیهای پایه، عمومی و تخصصی جایگاه ویژهای دارد.
وی توضیح داد: شایستگیهای پایه و عمومی، ناظر بر مطالباتی است که برای زندگی اجتماعی، فرهنگی، تربیتی و تمدنی در ایران اسلامی مورد نیاز است و بخشی از این مطالبات در اسناد بالادستی، قوانین و سیاستگذاریهای کلان کشور مشخص شده است. این مؤلفهها باید در محتوا نیز مورد پیگیری قرار گیرند تا در کنار حوزههای موضوعی و دانشی، قالبهای بهروز و متناسب با نیازهای امروز به مدرسه ارائه شود.
اجرای گامبهگام زیستبوم جدید برنامه درسی
باقریان با اشاره به فرایند طراحی و اجرای زیستبوم جدید برنامه درسی خاطرنشان کرد: مجموعهای از اقدامات دقیق و پیچیده در چند سال گذشته در سازمان طراحی و دنبال شده است که نخستین نمود عملی آن سال گذشته در پایه اول ابتدایی رقم خورد و در ادامه، اجرای آن در پایههای اول و دوم دنبال خواهد شد.
وی افزود: در کنار اجرای این برنامه، اقدامات متعدد دیگری نیز در بخشهای مختلف سازمان در حال پیگیری است و هر یک از این اقدامات متولیان و کنشگران تخصصی خود را دارد. تلاش مجموعه سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی این است که مجموع این اقدامات در نهایت به ارتقای نظام برنامه درسی و مهمتر از آن، به پیشرفت و تحول نظام آموزشی کشور منجر شود.