کوثر سیروس، دانش‌آموز منطقه یک ساری در استان مازندران و از برگزیدگان دوره پیشین رویداد «کتابنما»، با تولید پادکست و کلیپ تصویری از کتاب تلاش کرده است با بهره‌گیری از ظرفیت رسانه‌های دیداری و شنیداری، نوجوانان را با ابعاد کمتر دیده‌شده زندگی یک شخصیت اثرگذار آشنا کند؛ تجربه‌ای خلاقانه که به باور او می‌تواند کتاب‌خوانی را از قالبی صرفاً سنتی خارج کند و به فعالیتی جذاب و متناسب با علایق نسل جدید تبدیل سازد.
به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، استفاده از ابزارهای نوین ارتباطی و رسانه‌های خلاقانه، فرصت‌های تازه‌ای برای ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی در میان کودکان و نوجوانان فراهم کرده است. در این میان، رویداد «کتابنما» بستری برای شناسایی و حمایت از ایده‌های خلاقانه‌ای است که با بهره‌گیری از قالب‌های متنوع هنری و رسانه‌ای، به معرفی کتاب و گسترش فرهنگ مطالعه می‌پردازند.
کوثر سیروس، دانش‌آموز دبیرستان استعدادهای برتر منطقه یک ساری در استان مازندران و از برگزیدگان دوره پیشین این رویداد، درباره ایده اثر خود گفت: اثر من شامل پادکست و کلیپ تصویری بود که در آن با حضور در فضای کتابخانه، به روایت و خوانش بخش‌هایی از زندگی و خاطرات کتاب پرداختم. انگیزه اصلی‌ام استفاده از رسانه‌های دیداری و شنیداری و شکستن تصویر یک‌بعدی از شخصیت محوری کتاب بود؛ چراکه بسیاری افراد او را تنها در لباس نظامی می‌شناسند، در حالی که می‌خواستم رنج‌ها و تلاش‌هایش در یک روستای دورافتاده را روایت کنم تا نوجوانان بتوانند با جنبه‌های واقعی زندگی او ارتباط برقرار کنند.
رسانه‌های جدید؛ پلی برای رسیدن به کتاب
این دانش‌آموز برگزیده رویداد کتابنما درباره نقش ابزارهای رسانه‌ای در علاقه‌مند کردن کودکان و نوجوانان به مطالعه بیان کرد: عکس، فیلم، پادکست، بازی و شبکه‌های اجتماعی می‌توانند مانند یک ویترین جذاب عمل کنند. وقتی نوجوان روایتی جذاب از یک کتاب را در قالب کلیپ یا پادکست می‌بیند یا می‌شنود، تصور یک‌بعدی او از کتاب‌خوانی تغییر می‌کند. این ابزارها کمک می‌کنند مطالعه از فعالیتی که ممکن است برای برخی کسل‌کننده به نظر برسد، به تجربه‌ای سرگرم‌کننده و به‌روز تبدیل شود و مخاطب برای کشف ادامه داستان به سراغ خود کتاب برود.
سیروس همچنین برای دوره‌های آینده این رویداد، پیشنهاد ایجاد «شبکه هم‌آفرینی کتاب‌خوان» و برگزاری «چالش خوانش دسته‌جمعی» را مطرح کرد و گفت: در این طرح، دانش‌آموزان می‌توانند به‌صورت گروهی برای یک کتاب پادکست، کلیپ یا بازی تولید کنند و هرکدام بخشی از کتاب را بخوانند تا یک روایت صوتی مشترک شکل بگیرد. حضور نویسندگان کودک و نوجوان، گویندگان و تدوین‌گران خلاق نیز می‌تواند به غنای این فعالیت کمک کند.
نشان رشد؛ نشانه‌ای از کیفیت و اعتماد در انتخاب کتاب
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت معرفی گسترده‌تر نشان رشد و کتاب‌های مناسب کودکان و نوجوانان، پیشنهاد داد: نشان رشد باید هم در فضای دیجیتال و هم در مدارس و کتابخانه‌ها حضوری پررنگ‌تر داشته باشد. برای نمونه، می‌توان با درج بارکد روی کتاب‌ها، امکان دسترسی به معرفی کوتاه یا پادکست آن‌ها را فراهم کرد تا نشان رشد به نشانه‌ای از کیفیت در ذهن مخاطبان تبدیل شود.
این دانش‌آموز همچنین تولید کلیپ و پادکست‌های کوتاه توسط دانش‌آموزان درباره کتاب‌هایی که خوانده‌اند و به اشتراک‌گذاری آن‌ها با هم‌کلاسی‌ها را از دیگر راهکارهای مؤثر دانست و افزود: چنین فعالیت‌هایی هم به معرفی بیشتر نشان رشد کمک می‌کند و هم زمینه آشنایی دانش‌آموزان با کتاب‌های مناسب و موردعلاقه‌شان را فراهم می‌آورد.
چهارمین دوره کتابنما؛ فرصتی برای ایده‌های تازه کتاب‌خوانی
چهارمین دوره رویداد «کتابنما»با هدف گفتمان‌سازی، ترویج فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی کودک و نوجوان و حمایت از ایده‌ها و آثار خلاقانه آغاز به کار کرده است. اهالی کتاب، هنرمندان، معلمان و دانش‌آموزان می‌توانند آثار خود را در هفت قالب و محور پیش‌بینی‌شده این رویداد تا ۳۰ آبان‌ماه ۱۴۰۵ به دبیرخانه ارسال کنند. این رویداد فرصتی برای ارائه ایده‌های نو، تجربه‌های خلاقانه و بهره‌گیری از ظرفیت‌های متنوع هنری و رسانه‌ای در مسیر گسترش فرهنگ مطالعه در میان نسل کودک و نوجوان است.