مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری، بسته تربیت و یادگیری نونگاشت «از من تا خدا» را حاصل سالها گفتوگو، بررسی، طراحی و تجربهاندوزی در حوزه تربیت دینی دانست و بر ضرورت شناخت رویکرد این بسته و نقش راهبران استانی در اجرای مؤثر آن تأکید کرد.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، سیدمهدی باقریان، مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، در دوره آموزش تأمین مدرس بسته تربیت و یادگیری نونگاشت «از من تا خدا» پایه هفتم، ضمن قدردانی از دستاندرکاران طراحی و اجرای این دوره و استادان و کارشناسان حوزه تربیت دینی، اظهار کرد: حضور مجموعهای از صاحبنظران و دستاندرکاران این حوزه در چنین دورهای، فرصتی ارزشمند برای پیشبرد یکی از مهمترین موضوعات نظام تعلیم و تربیت عمومی است.
توجه به جایگاه دوره اول متوسطه در تربیت دینی
وی با اشاره به اهمیت دوره اول متوسطه در فرایند تربیتی دانشآموزان افزود: از من تا خدا را نباید صرفاً یک کتاب درسی جدید تلقی کرد، بلکه باید رویکرد آن در آموزش دینی نظام آموزشی را شناخت. در سالهای اخیر، بهویژه در دوره اول متوسطه، این تغییر از نظر محتوایی یکی از تغییرات بنیادین در حوزه آموزش دینی محسوب میشود که با تدبیر و دقت، بهصورت تدریجی و با شیب ملایم در حال اجراست.
پیوند آموزش دینی با عمل و سبک زندگی
مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری با اشاره به یکی از پرسشهای دیرینه در حوزه تربیت دینی گفت: یکی از پرسشهای مهم طی سالهای گذشته این بوده است که مباحث تربیت دینی چگونه باید به مخاطب ارائه شود؛ آیا باید عمدتاً با رویکردی حکمی و عقلی ارائه شود یا متناسب با عمل، رفتار و سبک زندگی دانشآموزان.
وی افزود: این پرسش طی سالهای متمادی در میان صاحبنظران و گروههای مختلف مطرح بوده و گفتوگوهای متعددی درباره آن صورت گرفته است. میان نظام معرفتی و فرایند تربیتی تفاوت وجود دارد؛ اگرچه استقرار مبانی صحیح در ذهن دانشآموز اهمیت دارد، اما رخداد تربیت صرفاً با انتقال مجموعهای از معارف محقق نمیشود و لازم است میان محتوا، روش آموزش، موقعیتهای تربیتی و زندگی واقعی دانشآموز ارتباط برقرار شود.
پشتوانه علمی و تجربه اجرای آزمایشی
باقریان با اشاره به فرایند شکلگیری بسته «از من تا خدا» خاطرنشان کرد: در این مسیر، با گروهها و صاحبنظران متعددی گفتوگو شد و دیدگاههای مختلف مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت، ایده ارائهشده از سوی آقای عباسی ولدی و همراهی و همفکری مجموعهای از استادان و کارشناسان، به طرحی رسید که امکان سرمایهگذاری و توسعه آن وجود داشت.
وی ادامه داد: حدود هفت تا هشت نفر از استادانی که طی سالهای گذشته با دفتر در حوزه تربیت دینی همکاری داشتهاند، در پشتوانه علمی این کار نقش داشتند و جلسات متعددی در سطح برنامه، تولید مفهوم، روش و رویکرد برگزار شد. همچنین برای واحدهای یادگیری پایههای هفتم تا نهم بازخوردهای تخصصی ارائه و با همکاری دبیرخانه، فرایند اعتباربخشی و اجرای آزمایشی برنامه دنبال شد.
مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی ابتدایی و متوسطه نظری، یکی از نقاط قوت این فرایند را همگرایی میان دبیرخانه، گروه تألیف و گروه پژوهشی دانست و گفت: اجرای آزمایشی با مدارس محدود آغاز شد و بازخوردهای حاصل از اجرا در تکمیل برنامه مورد توجه قرار گرفت. این فرایند نشان میدهد که محصول نهایی حاصل یک تصمیم مقطعی نیست، بلکه پشتوانهای از تجربه، گفتوگو، بررسی و آزمون عملی دارد.
راهبران استانی؛ حلقه اصلی اجرای برنامه
باقریان با تأکید بر اینکه «از من تا خدا» نباید صرفاً در قالب متن کتاب دیده شود، خطاب به مدرسهای این دوره گفت: انتظار میرود راهبران استانی، علاوه بر آشنایی با محتوای کتاب، با رویکرد و اقتضائات آن نیز بهطور کامل آشنا شوند و بتوانند برنامه پیشنهادی را متناسب با شرایط دانشآموزان دوره اول متوسطه درک، تبیین و برای اجرای بهتر توسعه دهند.
وی نقش مدرسهای استانی را فراتر از آموزش محتوای کتاب دانست و اظهار کرد: مدرسها در این فرایند، راهبر برنامه درسی هستند؛ نه ناظر و بازرس. آنان علاوه بر نقش مدرسی، وظیفه ترویج برنامه، راهبری و مشاوره به مدرسه، توسعه برنامه و ارزیابی آن را نیز برعهده دارند و لازم است در گفتوگوهای تخصصی، دقیق، صریح، مطالبهگر و پرسشگر باشند.
حفظ شبکه راهبران و تجربهگردانی
وی با اشاره به شکلگیری شبکهای چندصدنفره از معلمان و راهبران مرتبط با آموزش تربیت دینی در دوره اول متوسطه، این شبکه را سرمایهای مهم برای نظام تعلیم و تربیت دانست و گفت: حفظ ارتباط میان اعضای این شبکه، تبادل تجربه و استمرار گفتوگوها میتواند فراتر از درس تربیت دینی، در برنامهریزیهای آینده دوره اول متوسطه نیز مورد استفاده قرار گیرد.
باقریان همچنین بر ضرورت ایجاد بسترهای ارتباطی مستمر میان راهبران، دبیرخانه و سازمان تأکید کرد و افزود: اگر رسانهها و ابزارهای توسعهدهنده برای تداوم این گفتوگوها مورد نیاز است، باید پیشنهادها و ایدهها ارائه شود تا زمینه استمرار ارتباط و تجربهگردانی میان اعضای این شبکه فراهم شود.
تبدیل ایده تخصصی به برنامه قابل اجرا
وی افزود: تدوین «از من تا خدا» با همراهی مؤلفان، شورای برنامهریزی، استادان و گروههای تخصصی انجام شد تا ایده اولیه در قالب محصولی قابل عرضه برای نظام آموزش عمومی شکل بگیرد.
باقریان در پایان با اشاره به مسیر پیشرو، بر اهمیت همراهی و همگرایی مجموعه راهبران، معلمان، دبیرخانه و سازمان تأکید کرد و گفت: مسیر تربیت دینی، مسیری ارزشمند و در عین حال دارای چالشهای خاص خود است و میتوان با حفظ ارتباط و همگرایی، تجربهای دقیق و اصیل از تربیت دینی را در دوره اول متوسطه رقم زد و آن را سرمایهای برای اقدامات آینده قرار داد.