معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش در نشست نمایندگان مجلات رشد استمرار انتشار مجلات رشد به‌عنوان منابع یادگیری چاپی را در شرایط گسترش ابزارهای دیجیتال، ظرفیتی ارزشمند دانست و تنوع قالب‌های یادگیری، تصویرگری و استفاده از شیوه‌های متناسب با ویژگی‌های دوران کودکی را از دیگر نقاط قوت این نشریات برشمرد.
به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، دکتر رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش، در بیست‌وسومین نشست معاونان و نمایندگان مجلات رشد که با حضور معاونان آموزش ابتدایی استان‌ها و رابطان مجلات رشد در مشهد مقدس برگزار شد، با اشاره به نقش منابع یادگیری غیردرسی در نظام تعلیم‌وتربیت اظهار کرد: آموزش، یادگیری و تربیت صرفاً از طریق کتاب‌های درسی اتفاق نمی‌افتد و چه‌بسا بخش قابل‌توجهی از این فرایندها از طریق منابعی غیر از کتاب‌های درسی شکل می‌گیرد.
وی افزود: محتوایی که متناسب با طبیعت و ویژگی‌های سنی کودکان طراحی شده باشد، پذیرش بیشتری از سوی آنان خواهد داشت. مجلات رشد نیز از این ویژگی برخوردارند و همین موضوع یکی از نقاط قوت این نشریات در همراهی با فرایند یادگیری دانش‌آموزان است.
مجلات چاپی در عصر دیجیتال؛ ضرورت توجه به یادگیری شناختی
حکیم‌زاده با اشاره به گسترش فناوری‌های دیجیتال و هوش مصنوعی و تأثیر آن بر عادت‌های مطالعاتی نسل جدید گفت: امروز با دانش‌آموزانی مواجه هستیم که بومیان عصر دیجیتال هستند و حفظ و تقویت عادت مطالعه و خواندن در میان آنان به کاری دشوار تبدیل شده است.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به تجربه برخی کشورها در دیجیتالی‌کردن منابع آموزشی تصریح کرد: تجربه‌های سال‌های اخیر نشان داده است که واگذاری بسیاری از کارکردهای منابع چاپی به فضای دیجیتال می‌تواند آسیب‌هایی به همراه داشته باشد. از این رو، باید نسبت به میزان مواجهه کودکان با صفحه‌نمایش‌های مختلف، از تلفن همراه و تبلت تا تلویزیون و رایانه، حساسیت جدی داشته باشیم.
وی استمرار انتشار مجلات رشد به‌عنوان منابع یادگیری چاپی را در شرایط گسترش ابزارهای دیجیتال، ظرفیتی ارزشمند دانست و تنوع قالب‌های یادگیری، تصویرگری و استفاده از شیوه‌های متناسب با ویژگی‌های دوران کودکی را از دیگر نقاط قوت این نشریات برشمرد.
حکیم‌زاده در ادامه، توجه به یافته‌های علوم شناختی در طراحی و تولید محتوای مجلات رشد را ضروری دانست و با اشاره به مفهوم «بار شناختی» اظهار کرد: حجم اطلاعاتی که دانش‌آموز هنگام مواجهه با محتوای مجله دریافت می‌کند، باید متناسب با توان پردازش ذهنی و ویژگی‌های سنی او باشد.
همسویی با برنامه‌های مدرسه؛ راهی برای افزایش کارکرد مجلات رشد
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش با تأکید بر ضرورت هماهنگی محتوای مجلات رشد با برنامه‌های آموزشی و تربیتی مدارس گفت: تولید مطالب مفید و متنوع ارزشمند است، اما باید توجه داشت که این محتوا تا چه اندازه با برنامه‌هایی که در مدارس اجرا می‌شود، ارتباط دارد.
وی با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در زیست‌بوم جدید برنامه درسی افزود: در این رویکرد، تلاش شده است برنامه‌هایی همچون مهارت‌آموزی، تقویت هویت ایرانی‌اسلامی دانش‌آموزان و برنامه جابر در چارچوبی هماهنگ و در بستر فعالیت‌های مدرسه قرار گیرند. بنابراین ضروری است محتوای مجلات رشد نیز با این برنامه‌ها همسو باشد تا معلمان بتوانند از این نشریات به‌عنوان منابع یادگیری و ابزار پشتیبان فعالیت‌های آموزشی و تربیتی استفاده کنند.
حکیم‌زاده با تشریح مهارت‌های محوری مورد توجه برای پایه‌های شش‌گانه دوره ابتدایی اظهار کرد: در این برنامه، «ادب» برای پایه اول، «نظم» برای پایه دوم، «مسئولیت‌پذیری در مصرف درست انرژی» برای پایه سوم، «همدلی» برای پایه چهارم، «جرئت» برای پایه پنجم و «تاب‌آوری» برای پایه ششم در نظر گرفته شده است.
وی تأکید کرد: اگر محتوای مرتبط با این مهارت‌ها در مجلات رشد ارائه شود، معلمان می‌توانند برای اجرای برنامه‌های آموزشی و تربیتی خود از همین منابع بهره بگیرند و نیازی به تولید محتوای جداگانه نخواهد بود.
معاون آموزش ابتدایی همچنین با اشاره به برنامه تقویت هویت ایرانی‌اسلامی دانش‌آموزان، محورهایی همچون «ریشه‌های من»، «سرزمین من»، «جغرافیای من»، «تاریخ من»، «باورهای من»، «مفاخر من»، «ایران من»، «ایران فردا» و «ایران در روزهای سخت» را از زمینه‌های مناسب برای تولید محتوا در مجلات رشد دانست.
به گفته وی، هرچه محتوای مجلات با نیازهای واقعی مدارس و برنامه‌های موردنظر معلمان ارتباط بیشتری داشته باشد، استفاده از این نشریات به‌صورت طبیعی گسترش خواهد یافت و ترویج آن‌ها نیز از مسیر کارکرد واقعی و اثربخشی آموزشی دنبال خواهد شد.
مجلات رشد؛ آیینه ظرفیت معلمان و دانش‌آموزان سراسر ایران
حکیم‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت گسترش مشارکت معلمان و دانش‌آموزان در فرایند تولید محتوای مجلات رشد تأکید کرد و گفت: ظرفیت تولید محتوا نباید به مرکز محدود بماند؛ ما می‌توانیم به وسعت ایران، تولیدکننده محتوا داشته باشیم.
وی با تأکید بر ضرورت تقویت احساس تعلق مخاطبان به مجلات رشد خاطرنشان کرد: اگر مجلات رشد بازتاب و آیینه تمام‌نمای ظرفیت بی‌بدیل همه دانش‌آموزان و معلمان باشند، آنان احساس خواهند کرد که این مجلات متعلق به خودشان است.
حکیم‌زاده انتشار آثار دانش‌آموزان و معلمان را زمینه‌ساز افزایش احساس مشارکت و تعلق آنان دانست و اظهار امیدواری کرد با استمرار همکاری‌های تخصصی میان معاونت آموزش ابتدایی و دست‌اندرکاران مجلات رشد، بتوان از ظرفیت این نشریات به شکلی هدفمندتر و مؤثرتر در خدمت برنامه‌های درسی و تربیتی بهره گرفت.
وی در پایان تأکید کرد: همسویی مجلات رشد با برنامه‌های آموزشی و تربیتی می‌تواند انگیزه معلمان را افزایش دهد، زمینه حضور بیشتر دانش‌آموزان را فراهم کند و به استفاده بهره‌ورانه‌تر از ظرفیت این نشریات منجر شود.